5105

Herbarium

Dit herbarium, Latijn voor een verzameling van gedroogde planten, is een van de oudste van Nederland. Waarschijnlijk is het samengesteld in Leiden in de vroege 18de eeuw. Het herbarium telt 371 losse bladen handgeschept papier waarvan 348 met planten. In de vitrine in het museum is slechts een klein aantal bladen te zien. Om de schadelijke invloed van licht te beperken worden ze regelmatig gewisseld met exemplaren uit het depot.

Sinds kort kunt u via deze link alle pagina’s van het herbarium ook online bekijken U hoeft dus niet te wachten tot wij de pagina’s wisselen.

Recent onderzoek door Naturalis wijst uit dat dit herbarium waarschijnlijk in het bezit is geweest van Jacob Ligtvoet. Ligtvoet begint in 1703 in de Leidse Hortus, waar hij van 1723 tot 1752 de hoofdtuinman is. Hij werkt tot 1730 onder Herman Boerhaave (1668-1738). Als tuinman heeft hij de mogelijkheid om planten uit de tuin te verzamelen, zowel inheemse als exotische soorten. Vermoedelijk heeft Ligtvoet het herbarium ook samengesteld.

Dit herbarium is een unieke getuigenis van belangrijke ontwikkelingen in de categorisering van plantensoorten. De beschrijvingen op de oudste etiketten dateren uit een periode lang voor de komst van Carl Linnaeus (1707-1778). Wel 175 planten gaan vergezeld van etiketten met beschrijvingen uit de catalogus die Herman Boerhaave in 1710 en in 1719 publiceert. De catalogus van Boerhaave wordt in de eerste helft van de 18de eeuw in de botanische tuinen van Leiden en Utrecht gebruikt.

Na Ligtvoets dood in 1752 wordt het herbarium verkocht. Het duikt vervolgens op in het bezit van Diederica Schutter (1774-1838), die regelmatig haar familie in Oosterland bezoekt. De familie schenkt dit herbarium in 2008 aan het Stadhuismuseum Zierikzee.

Een deel van de 348 handgeschepte papieren vellen is te vinden in de Thesaurierskamer van het museum.

2716

Smeltkroes

Conische driehoekige smeltkroes van ongeglazuurd witbakkend aardewerk. De smetkroes met een model dat loopt van driehoekig naar rond heeft een standvlak. Het baksel is op hoge temperatuur gebakken, bestaat uit klei vermengd met zand of chamotte voor de hittebestendigheid en heeft een ruw oppervlak. De smeltkroes is geblakerd. Vervaardigd in Hessen of Großalmerode/Werragebied. Type w-sme-2. Vondstgegevens niet bekend.

1848c

Wandtegel met manfiguur

Wandtegel, wit met blauw monochroom decor, voorstellend een man gezien op de rug met links een spade in zijn hand. Hoekmotief voluut. De tegel is afkomstig uit het pand Korte Groendal 10 te Zierikzee (1964).

820b

Medaille schutterij

Medaille voor Trouwe Dienst bij Schutterijen zoals deze in 1851 is ingesteld door Koning Willem III der Nederlanden als beloning voor 15 jaar “eerlijke en trouwe dienst” bij de stedelijke schutterijen. De zilveren medaille is ovaal van vorm. Aan de onderzijde is een krans van eiken- en laurierblad bevestigd en als verhoging dient een muurkroon met drie torens. Op de medaille is een schild met de woorden “TROUWE DIENST” afgebeeld. Achter dit schild zijn zeven vaandels geplaatst. Onder het schild hangt een lint met het woord “SCHUTTERIJ”. De achterzijde is vlak. Het oranje lint is waarschijnlijk ingekort. In 1907 wordt de Schutterij door de regering opgeheven. Hiermee komt ook een einde aan het uitreiken van deze medailles.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Gedenkbord Napoléon Bonaparte

Sierbord, met voorstelling in rood op wit fond. Twee stammen van wilgenbomen en wat struikgewas geven vorm aan het profiel van Napoléon Bonaparte (1769-1821), naast zijn eenvoudige graf op het eiland Sint-Helena. Het onderschrift luidt ‘Lómbre de Napoleon visitant son tombeau”. Op de rand staan verschillende bladeren en bessen, druiventrossen en/of hopbellen. Zonder merk. Na het overlijden van Napoleon I worden diverse prenten en borden vervaardigd met dezelfde puzzel-achtige voorstelling. In 1840 worden zijn stoffelijke resten naar Frankrijk overgebracht, waar in 1861 zijn praalgraf in de Dôme des Invalides in Parijs wordt voltooid.

3693i

Kogels

Drie ronde en platgeslagen loden kogels, pistool en/of afweerkogel. Gevonden op het strand van Westenschouwen.